Continuïteit GN
| Datum | : 25 juni 2026 |  |
| Aan | : de besturen van de lokale Gilden in Nederland | |
|
Betreft |
: Een duivels probleem: help je meedenken over de toekomst van Gilde Nederland? |
|
| Opm. | : om naar de vragenlijst te gaan, zie onder de ondertekening. |
Beste collega-bestuurders,
Gilde Nederland bevindt zich op een belangrijk kantelpunt tussen de visie op vernieuwing en de feitelijke realisatie daarvan. In ons jaarverslag 2025 heeft u daarover al het een en ander naar voren zien komen. De verdere uitwerking daarvan is mede onderwerp van onze komende Jaardag.
Voor de helderheid: deze brief staat los van de lopende activiteiten van Gilde Nederland, maar richt zich op de interne bestuurs- en uitvoeringskracht zelf. Onze operatie staat al langere tijd onder forse druk en daarmee stagneert het vernieuwingsproces op een cruciaal punt. Juist omdat u Gilde Nederland een warm hart toedraagt, vragen wij u tien minuten van uw tijd om met ons mee te denken.
De afgelopen periode hebben wij herhaaldelijk aandacht gevraagd voor de meest urgente uitdaging: het op niveau krijgen en houden van de bestuurs- en uitvoeringskracht van Gilde Nederland. Sinds de lancering van ons vernieuwde Gilde Magazine in juni 2025, tijdens de persoonlijke contacten én in onze urgente oproep van het afgelopen voorjaar 2026, hebben we de groeiende onderbezetting aangekaart (t.w. voorzitter, en eind dit jaar: penningmeester en secretaris).
Uit de recente telefoonronde langs de gilden bleek dat velen van u tegen ditzelfde probleem aanlopen: het vinden van nieuwe bestuursleden is overal een zware opgave. Mochten we echter de onderbezetting op landelijk niveau niet kunnen oplossen, dan ontstaat er een vacuüm bij uw koepel. Dit brengt de continuïteit en de kwaliteit van ondersteuning naar de aangesloten gilden ernstig in gevaar
De deadlines: 15 augustus en 17 september 2026
De onderbezetting staat centraal tijdens onze interne evaluatiebijeenkomst, voorzien voor medio augustus aanstaande. Als er op dat moment onvoldoende perspectief is op versterking, zien we ons genoodzaakt om scenario's voor de afbouw, of in het uiterste geval de beëindiging, van Gilde Nederland uit te werken.
Deze scenario's - liefst verrijkt met uw zienswijze en adviezen - zullen dan het belangrijkste onderwerp van gesprek zijn tijdens de Gilde Jaardag op 17 september in Amsterdam.
Het 'duivelse' probleem
Een hoopvol signaal en een onverwachte wending
Tegelijkertijd brengt deze uitdaging een heel positief en hoopvol signaal: het gildewerk leeft, bij u en bij ons. Het feit dat twee gekwalificeerde kandidaten met ruime gilde-ervaring de ambitie hebben getoond om ons landelijke bestuur te willen komen versterken, bevestigt de relevantie en de aantrekkingskracht van onze koepel. Met de succesvol ingezette vernieuwingen van het afgelopen jaar en de waardevolle, versterkte contacten uit de recente telefoonronde in de hand, willen we deze energie ontzettend graag vasthouden en omzetten naar tastbare zaken voor de aangesloten gilden.
De interesse van deze kandidaten brengt echter een grote maatschappelijke en financiële kanttekening met zich mee.
De kandidaten verbinden aan hun eventuele toetreding de harde voorwaarde, dat er sprake moet zijn van een vrijwilligersvergoeding voor hun bestuurswerk. Dit stelt ons feitelijk voor een fundamenteel, 'duivels' dilemma over de koers van onze organisatie.
Wij leggen u daarom de twee voorliggende scenario's voor:
-
Scenario A: Onveranderde koers leidt tot afbouw
Als we niet ingaan op de voorwaarde van deze kandidaten (en er in de tussentijd geen andere bestuursleden worden gevonden), blijft de kritieke onderbezetting bestaan. Dit leidt onherroepelijk tot een situatie waarin Gilde Nederland de deuren moet sluiten. Tijdens onze interne evaluatiebijeenkomst medio augustus stellen we vast of er voldoende perspectief is. Is dat niet het geval, dan zien we ons genoodzaakt scenario’s voor de afbouw of beëindiging van de stichting uit te werken.
-
Scenario B: Een strategische investeringsimpuls voor continuïteit
Gilde Nederland beschikt, in tegenstelling tot veel lokale gilden, niet over een eigen verdienmodel; de contributie financiert de jaarlijkse operatie en verlangt dat we daarin bepaalde keuzes maken om “rond te komen” (en om zaken te kunnen “mannen”).
Een structurele vergoeding voor bestuurders zou een fundamentele koerswijziging inhouden (die de aangesloten gilden uiteindelijk zelf zouden moeten dragen en financieren).
We zouden die koerswijziging middels een overbruggingstrategie kunnen opvangen. Daarbij zetten we een concreet deel van het door de jaren heen zorgvuldig opgebouwde eigen vermogen in, om de vrijwilligersvergoeding voor bestuursleden voor een vastgestelde periode te kunnen financieren (bijvoorbeeld voor de duur van 3 jaar). Zo kopen we de tijd om de crisis te bezweren en de organisatie naar volwassenheid te loodsen, zonder dat de contributie voor de lokale gilden direct hoeft te stijgen.
Uw mening is doorslaggevend
Een besluit met betrekking tot scenario A) willen en kunnen wij niet zondermeer nemen, en de fundamentele koerswijziging ad.B) vergt onzes inziens ook uw uitdrukkelijke instemming en advies. De eventuele scenario's voor afbouw (Scenario A) of de financiële uitwerking van de investering (Scenario B) zullen, verrijkt met uw zienswijzen, het belangrijkste onderwerp van gesprek vormen tijdens de Gilde Jaardag op 17 september 2026 in Amsterdam. We willen deze dag niet in het teken van achterom kijken bezien, maar juist gebruiken om samen de blik op de toekomst te richten.
Om vooraf alle meningen zorgvuldig te peilen, hebben we een aantal fundamentele vragen voor u opgesteld.
Wij vragen u vriendelijk doch dringend om deze 9 vragen uiterlijk vóór 15 augustus 2026 in te vullen. Indien wij voor deze datum geen reactie hebben ontvangen, gaan wij ervan uit dat uw bestuur zich in deze kwestie onthoudt van een stem. De geanonimiseerde resultaten en de binnengekomen adviezen zullen wij voorafgaand aan de Jaardag transparant met u delen.
De toekomst van onze koepelorganisatie ligt in uw en onze gezamenlijke handen.
Alvast hartelijk dank voor uw constructieve input en het meedenken tijdens de vakantieperiode.
Met vriendelijke groet,
Bestuur Stichting Gilde Nederland
Bijlage: vragenlijst (blader verder)
Bestuursraadpleging mbt continuiteit Gilde Nederland
De afgelopen 3 jaar heeft het niet-voltallige bestuur zich in bochten gewrongen de dienstbaarheid op peil te houden. Het aantal vrijwilligers dat zich meldde bleef ondanks diverse acties beneden peil. We staan nu op een kantelpunt en vragen met deze uitvraag om uw advies voor 15 augustus '26 svp.